Co Się Tu Wystawia? – Gdy ona mówi, nie widzisz słów

Wykład dr Maliny Barcikowskiej nawiązujący do wystawy “Słowo ucieleśnione”

Autorki antyutopii kobiecych (Atwood, Lessing) zastanawiały się, czym dla kobiet może być pisanie w momencie konieczności przetrwania. Jaką rolę w rzeczywistości, która zmusza do tego, żeby pożegnać się za swoim starym „ja” może pełnić język i jak sama możliwość wypowiadania słów jest związana wolnością i władzą. Artystki, których prace możemy oglądać na wystawie „Słowo ucieleśnione”, mówią. Tkają słowa, poddają język krytycznej analizie, kontestują, manifestują, krytykują, swobodnie wybierają swój sposób wyrazu. W rzeczywistości sztuki budują nową społeczność, oikos.

Wyżej cenione w kulturze męskie cogito z natury jest refleksyjne, to znaczy uwewnętrznione, natomiast to, co kobiece łączy się z przestrzenią – wyrzucaniem emocji na zewnątrz, a więc bardziej z tym, co publiczne niż z tym, co prywatne. Jako taka, kobieta od początku jest najlepiej słyszana, kiedy krzyczy i widziana, kiedy płacze, i to te niepowstrzymywane emocje czynią ją obecną. Czy zgoda na to, żeby mówić z pozycji uzmysłowionego słowa jest warunkiem autonomii kobiecej wypowiedzi?

Odwołując się przede wszystkim do psychoanalizy, chciałabym zastanowić się nad tym, czy przystanie na inność, uczucie, brak i identyfikacja z wartościami marginalizowanymi w patriarchalnej kulturze jest warunkiem upodmiotowienia kobiet i czy zaproponowane przez nie strategie komunikacji i alternatywnych reguł językowych mają szansę włączyć do tak budowanej wspólnoty kogoś jeszcze? Czy może trzeba raczej zgodzić na niewspółmierność obu światów – kobiecego i męskiego, które już z założenia, nie mogę się porozumieć. Przekazowi wystawy chciałabym spróbować przyjrzeć się z obu perspektyw – zarówno męskiego, jak i kobiecego podmiotu – pisze dr Malina Barcikowska

dr Malina Barcikowska, absolwentka Filozofii na UMK i Szkoły Nauk Społecznych przy IFiS PAN w Warszawie. Związana z Wydziałem Filozofii i Nauk Społecznych na UMK w Toruniu i Uniwersytetem Artystycznym im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu. Krytyczka sztuki.

Wydarzenie towarzyszące wystawie “Słowo ucieleśnione”.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.