Plakat wydarzenia „Na Drogach Duszy”, podróży dźwiękowej ze Stanisławem Przybyszewskim, z surrealistyczną ilustracją i szczegółami wydarzenia 27 listopada 2026 roku w CSW Toruń.

Na drogach duszy. Dźwiękowa podróż ze Stanisławem Przybyszewskim

Premierowa prezentacja projektu muzyczno-literackiego Rafała Iwańskiego
koncepcja i muzyka: Rafał Iwański
lektor: Łukasz Wodyński
oprawa plastyczna: Ewa Bińczyk

Premierowa prezentacja projektu muzyczno-literackiego Rafała Iwańskiego Na drogach duszy. Dźwiękowa podróż ze Stanisławem Przybyszewskim. Wydarzenie realizowane jest w ramach Stypendium Miasta Torunia w dziedzinie kultury.

Na drogach duszy to autorska próba współczesnego odczytania twórczości Stanisława Przybyszewskiego poprzez muzykę elektroakustyczną. Punktem wyjścia dla kompozycji muzyczno-literackich są fragmenty prozy poetyckiej, powieści i wierszy pisarza. Iwański podczas pracy nad słuchowiskiem bazował m.in. na poematach prozą Totenmesse (1893) / Requiem Aeternam (1904), Vigilien (1895) / Z cyklu Wigilii (1899), De profundis (1895/1900), Nad morzem (1901), powieści Il regno doloroso (1924) czy zbiorze esejów Synagoga Szatana. Słowo, głos i dźwięk elektroniczny tworzą w projekcie wspólną przestrzeń, w której literatura przechodzi w muzykę, a muzyka staje się sposobem interpretacji tekstu.

Przybyszewski, związany z Toruniem w okresie młodości, pozostaje jedną z najbardziej fascynujących i niejednoznacznych postaci polskiego modernizmu. Jego twórczość, przez dziesięciolecia pozostająca w cieniu „czarnej legendy” pisarza, jest dziś ponownie odkrywana i poddawana badaniom oraz nowym interpretacjom. Ważnym kontekstem projektu jest wydawana w latach 2022–2025 monumentalna edycja Przybyszewski wraca. Edycja dzieł literackich w jedenastu tomach, przygotowywana przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego pod redakcją prof. Gabrieli Matuszek-Stec.

Twórczość Przybyszewskiego szczególnie mocno związana jest z muzycznością. Pisarz od dzieciństwa grał na fortepianie, interesował się teorią muzyki i estetyką, fascynował Chopinem, Wagnerem i Lisztem, a jego styl literacki opiera się między innymi na rytmizacji, powtórzeniach, frazowaniu, kulminacjach i wariacyjności. Nieprzypadkowo jego proza była wysoko ceniona przez Claude’a Debussy’ego. Wizje, stany transowe, mistyczny i liturgiczny charakter tekstów oraz obecna w nich mroczna symbolika stają się materiałem dla współczesnej muzyki eksperymentalnej. Ważną rolę odgrywają również techniki poezji dźwiękowej, w których głos i brzmienie słowa stają się pełnoprawnym tworzywem kompozycji.

Premierowe słuchowisko w CSW Znaki Czasu będzie pierwszą publiczną prezentacją Na drogach duszy. Projekt nie skończy się jednak na wydarzeniu scenicznym – przygotowane w ramach pracy studyjnej nagrania zostaną również udostępnione w Internecie, dzięki czemu dźwiękowa interpretacja twórczości Przybyszewskiego będzie dostępna dla szerszego grona odbiorców.

Na drogach duszy to spotkanie literatury i współczesnej muzyki elektroakustycznej, przeszłości i teraźniejszości, słowa i dźwięku. To także próba spojrzenia na Przybyszewskiego nie tylko jako na postać z historii literatury, lecz jako twórcę, którego niezwykle muzyczna, ekspresyjna i wizjonerska wyobraźnia może stać się inspiracją dla współczesnej sztuki dźwięku. Autora, kórego dzieła wciąż czekają na pełniejze odkrycie i współczesną reinterpretację. Świetnym ku temu czasem będzie z pewnością rok 2027, bowiem w dniu 23 listopada przypadnie 100. rocznica śmierci Przybyszewskiego.

O TWÓRCACH:
Rafał Iwański – pomysłodawca projektu muzyczno-literackiego Na drogach duszy, kompozytor i wykonawca muzyki we wszystkich utworach. Perkusista i producent muzyczny, z wykształcenia etnolog (UMK w Toruniu). Znany z toruńskiej grupy HATI, bydgosko-toruńskich zespołów ||ALA|MEDA||, INNERCITY ENSEMBLE i KAPITAL, projektu audiowizualnego z pogranicza muzyki i astronomii VOICES OF THE COSMOS oraz Grupy WoRaZu prezentującej spektakle teatralno-taneczne butoh z muzyką na żywo. Jako solista i z zespołami zagrał setki koncertów w Polsce, ponad dwudziestu krajach Europy i w USA. Współpracował koncertowo i przy nagraniach z wieloma znamienitymi instrumentalistami i kompozytorami, jak m.in.: Z’EV, Richard Pinhas, Zdzisław Piernik, Peter Votava. Brał udział w nagraniu i realizacji kilkudziesięciu albumów.
https://xnaviet.bandcamp.com
http://brutalitygarden.com

Łukasz Wodyński – lektor w ramach projektu Na drogach duszy. Multimedialny artysta wizualny, performer i teoretyk sztuki. Absolwent Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Bydgoszczy oraz Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu – specjalność malarstwo. Twórczość artysty można scharakteryzować w pojęciu posthumanistycznego symbolizmu. W swoich działaniach wykorzystuje zarówno tradycyjne techniki rysunkowe, malarskie, rzeźbiarskie z nowymi mediami. Jego prace prezentowane były w wielu galeriach zarówno w Polsce jak i za granicą. Autor i lektor poematów z cyklu Post Antopo Poezja wydanych jako audiobooki.
www.wodynski.com.pl
https://lukaszwodynski.bandcamp.com

Ewa Bińczyk – autorka oprawy artystycznej. Artystka sztuk wizualnych, dr hab. sztuki, absolwentka Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pracuje na macierzystej uczelni w Katedrze Technologii i Technik Sztuk Plastycznych na stanowisku profesora UMK. Autorka rysunków, grafik, kolaży i prac malarskich. Pokazywała swoje prace na wystawach indywidualnych i zbiorowych i publikowała na okładkach płyt, książek i w czasopismach: Czas Kultury, Trans/Wizje, Hard Art, Strona Czynna.
https://ewabinczyk.pl